ความเข้าใจ TFRS 9 และ Fair Value 
TFRS 9 เรื่อง เครื่องมือทางการเงิน กำหนดหลักการเกี่ยวกับการจัดประเภทและการวัดมูลค่าสินทรัพย์ทางการเงิน โดยเงินลงทุนบางประเภทอาจต้องวัดมูลค่าด้วย Fair Value ตามเงื่อนไขของมาตรฐาน เช่น การวัดมูลค่าผ่านกำไรหรือขาดทุน (FVTPL) หรือผ่านกำไรขาดทุนเบ็ดเสร็จอื่น (FVOCI) ตามลักษณะของรายการนั้น ๆ ปัจจุบันสภาวิชาชีพบัญชีได้เผยแพร่ TFRS 9 ฉบับปรับปรุงปี 2569 แล้วค่ะ 

ส่วนหลักการว่า Fair Value ควรวัดอย่างไร จะเกี่ยวข้องกับ TFRS 13 เรื่อง การวัดมูลค่ายุติธรรม ซึ่งรวบรวมแนวทางในการวัด Fair Value และการเปิดเผยข้อมูลสำหรับการรายงานทางการเงินไว้โดยเฉพาะ

พูดง่าย ๆ คือ TFRS 9 ช่วยบอกว่าเงินลงทุนควรวัดด้วยวิธีใด ส่วน TFRS 13 ช่วยกำหนดกรอบในการหามูลค่ายุติธรรม 
 
เมื่อไม่มีราคาตลาด แล้ว Fair Value หาได้อย่างไร? 
บริษัทนอกตลาดหลักทรัพย์ไม่มีราคาหุ้นที่เปลี่ยนแปลงให้เห็นทุกวันเหมือนบริษัทจดทะเบียน ดังนั้นการประเมินมูลค่าจึงต้องมองลึกกว่าราคาที่เคยซื้อมา 
ผู้ประเมินต้องทำความเข้าใจว่า ธุรกิจสร้างรายได้อย่างไร มีแนวโน้มเติบโตแค่ไหน มีกระแสเงินสดในอนาคตเท่าใด และมีความเสี่ยงอะไรบ้าง ก่อนเลือกวิธี Valuation ที่เหมาะสม 
ตัวอย่างแนวทางที่อาจนำมาใช้ ได้แก่ Discounted Cash Flow (DCF), Market Approach หรือ Adjusted Net Asset Approach ทั้งนี้ วิธีที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจ วัตถุประสงค์ในการประเมิน และข้อมูลที่มีอยู่ โดย TFRS 13 ให้ความสำคัญกับเทคนิคการประเมินและข้อมูลที่ใช้ในการวัด Fair Value รวมถึงการเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้อง  
 
บริษัทแบบไหนอาจต้องประเมิน Fair Value? 
บริการนี้เหมาะกับกรณี เช่น บริษัทที่ถือหุ้นในกิจการนอกตลาด บริษัทแม่ที่ลงทุนในกิจการอื่น กองทุนหรือบริษัทลงทุน ตลอดจนองค์กรที่มีเครื่องมือทางการเงินซึ่งต้องวัดมูลค่าด้วย Fair Value 

โดยเฉพาะเมื่อไม่มีราคาตลาดอ้างอิง การใช้ราคาทุนเดิมเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถสะท้อนมูลค่าของเงินลงทุน ณ วันที่รายงานได้อย่างเหมาะสม 
 
Prime Value Actuarial ช่วยคุณอย่างไร? 
เราเริ่มจากการทำความเข้าใจ ธุรกิจและเหตุผลของการประเมิน ก่อนเลือกแบบจำลอง เพราะบริษัทที่มีรายได้มั่นคงและคาดการณ์กระแสเงินสดได้ชัดเจน อาจเหมาะกับวิธีการประเมินที่ต่างจาก Start-up หรือกิจการที่อยู่ระหว่างการขยายธุรกิจ

 

กระบวนการประเมินอาจครอบคลุมการวิเคราะห์งบการเงินและ Business Plan การพิจารณาประมาณการกระแสเงินสด การเลือก Discount Rate การหา Comparable Companies หรือข้อมูลตลาดที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนการวิเคราะห์สมมติฐานที่มีผลต่อมูลค่า

เป้าหมายของเราไม่ใช่เพียงตอบว่า “บริษัทมีมูลค่าเท่าไร” แต่ต้องสามารถอธิบายได้ด้วยว่า “มูลค่านั้นมาจากอะไร และอะไรคือปัจจัยสำคัญที่ทำให้มูลค่าเปลี่ยนแปลง” 
 
ทำไมต้องเลือก Prime Value Actuarial? 

• มองทั้งตัวเลขและธุรกิจ 
  Valuation ที่ดีไม่ควรเกิดจากการใส่ตัวเลขลงใน Model เพียงอย่างเดียว เราจึงเริ่มจากการทำความเข้าใจ Business Model และปัจจัยที่ขับเคลื่อนมูลค่าของกิจการ 

• เลือกวิธีประเมินให้เหมาะกับแต่ละกรณี 
  บริษัทแต่ละแห่งมีข้อมูลและโครงสร้างธุรกิจไม่เหมือนกัน เราจึงไม่ยึดวิธี Valuation วิธีเดียวกับทุกกิจการ 

• ให้ความสำคัญกับสมมติฐาน 
  Growth Rate, Margin, Discount Rate และประมาณการกระแสเงินสด สามารถส่งผลต่อมูลค่าได้อย่างมีนัยสำคัญ เราจึงให้ความสำคัญกับความสมเหตุสมผลและที่มาของสมมติฐาน 

• ผลการประเมินที่อธิบายและนำไปใช้ต่อได้ 
  เราออกแบบรายงานให้ลูกค้าเข้าใจแนวคิด วิธีการ และปัจจัยสำคัญของการประเมิน เพื่อสามารถนำผลไปใช้ประกอบการจัดทำงบการเงินและการทำงานร่วมกับผู้เกี่ยวข้องได้อย่างเป็นระบบ 

• เปลี่ยนข้อมูลธุรกิจให้เป็นมูลค่าที่อธิบายได้ Fair Value ไม่ใช่เพียงตัวเลข ณ วันใดวันหนึ่ง แต่เป็นผลจาก ข้อมูลธุรกิจ สมมติฐาน ความคาดหวังในอนาคต และความเสี่ยงที่สะท้อนอยู่ในมูลค่า

​

Prime Value Actuarial พร้อมช่วยเปลี่ยนข้อมูลเหล่านั้นให้เป็นการประเมินมูลค่าที่มีเหตุผล เข้าใจได้ และเหมาะกับวัตถุประสงค์ขององค์กร